Chương 330
Chương 330
Trong sân, ngoại trừ hai đứa cháu nội còn quá nhỏ để hiểu chuyện, mọi người đều đỏ hoe cả mắt.
Mã Phong nhìn người nhà đang mặc manh áo mỏng, dặn dò bà lão: "Ngày mai con vào thành huyện Cát Phụng một chuyến, sắm sửa ít đồ đạc trong nhà."
Thôn Hà Thủy gần huyện Sơn Quan nhất, nhưng nghe nói huyện Sơn Quan mới vừa xây xong, nhiều cửa hàng chưa mở, bây giờ muốn mua đồ vẫn phải vào thành Cát Phụng mới đầy đủ.
Chợt nhớ ra điều gì, ông nghiến răng chịu đau nói: "Mua thêm ít giấy bút về. Quan phủ đã nói rồi, mùa đông này phải cái gì, quét, quét cái gì ấy nhỉ."
Mã Hoan bật cười: "Xóa mù chữ ạ. Đến lúc chúng ta phải đến Thư viện Hà Thủy học xóa mù chữ. Sang xuân, trẻ lên sáu tuổi phải đến thư viện đi học."
"Con đã hỏi nha dịch rồi, học phí không đắt đâu." Cô lại cảm thán: "Chỗ này tốt quá, ngay trong thôn đã có thư viện, người nông dân như chúng ta mà cũng có thể đọc chữ viết chữ sao?"
Con dâu cả nhìn đứa con gái lớn đứng bên cạnh: "Con gái cũng phải đi học à?"
Mã Hoan gật đầu, nhìn về phía đứa cháu gái đã mười tuổi: "Con trai con gái đều phải đi học. Nghe nói học giỏi còn có thể thi cái gì làm quan nữa kìa."
Mã Lâm lắc đầu: "Làm quan làm gì. Con muốn đi lính, không biết họ khi nào mới tuyển quân. Cũng lạ thật, ở đây lại không có chuyện phải đi lính nghĩa vụ, toàn là tự nguyện, lại còn phải khảo hạch, đạt rồi mới được đi lính."
Trong sân chợt im lặng.
Mã Phong sinh được tám người con, nhưng chỉ còn sống được bốn trai một gái.
Thằng thứ hai và thứ ba chính là bị bắt đi lính nghĩa vụ, đến giờ vẫn chưa về. Nghĩ cũng biết, chắc người đã không còn từ lâu rồi.
Thương thay thằng thứ ba, chưa kịp thành thân đã phải đi. Thằng thứ hai còn đỡ hơn, để lại hai đứa con, cũng coi như có hậu.
Chỉ khổ cho con dâu thứ hai, bao nhiêu năm nay cứ thế góa bụa.
Ông cũng chẳng phải ông bố chồng khắc nghiệt, cũng từng bảo bà lão khuyên con dâu thứ hai, bảo cô ấy đi bước nữa, nhưng cô ấy không chịu.
Bà lão trừng mắt nhìn đứa con út: "Đi lính cái gì? Đao kiếm vô tình, lỡ có chuyện gì, mẹ sống sao nổi?"
Mã Lâm lại chẳng để tâm: "Nếu ai cũng nghĩ như vậy, thì nơi tốt đẹp thế này ai sẽ ra giữ?"
Mã Hoan trợn mắt lườm một cái: "Đừng có nói hay ho thế. Chẳng phải mày thấy binh sĩ ở đây mặc đẹp, dáng người oai phong lẫm liệt đó sao?"
Mã Lâm không phục: "Thì sao? Có giỏi mày cũng đi lính đi."
Mã Hoan sững lại một chút, mắt sáng lên: "Phải rồi nhỉ, ở đây có nữ binh mà!"
Mã Phong thầm kêu không ổn, vội nói: "Con gái đàn bà đi lính cái gì? Năm sau cho ta làm việc cho tốt vào."
Cả đời ông chỉ có mỗi đứa con gái này, nỡ nào để nó đi lính. Lỡ thật sự có chuyện gì, ông nghĩ mình không chịu nổi đâu.
Mã Hoan nhếch mép, nhưng không cãi nữa mà chuyển đề tài: "Ngày mai con cũng vào thành. Chỗ này khác hẳn cái làng chúng ta ở trước kia, mua đồ không chỉ cần tiền, mà còn cần cả phiếu nữa."
Quan phủ phát cho họ phiếu lương thực, phiếu vải, phiếu thịt các loại. Họ phải hỏi han mãi mới hiểu được công dụng của các loại phiếu.
Mã Phong cảm khái: "Thiên tai nhân họa, chúng ta cứ theo quan phủ mà làm. Cái gọi là kinh tế kế hoạch này cũng tốt đấy. Lương thực ở đây rẻ, nếu không hạn chế, người ta mua rồi lại đem bán sang nơi khác..."
Mã Hoan hừ lạnh: "Sao lại có người vô lương tâm đến thế?"
Mã Phong cười lắc đầu: "Con à, bản tính con người tham lam. Tóm lại, có bị thì không lo."
Mã Lâm cười hề hề: "A Đi, ngày mai mua cái lò sắt với than đá gì đó đi. Con thấy quân Cẩn Dương của họ đều dùng, cái đó tiện lắm."
"Phải phải." Mã Hoan tán thành: "Mua thêm ít xỉ than, cái đó rẻ. Trời lạnh thế này, chúng ta không có nhiều thời gian lên núi đốn củi, sợ đến lúc chuẩn bị không đủ."
"Ngày mai xem còn dư được chút tiền nào không đã." Mã Phong quyết định.
Trưa hôm sau, Giang Cẩn phi ngựa phóng nước đại trở về Cát Phụng, từ xa đã thấy dân chúng xếp hàng dài trước cổng thành, chuẩn bị vào thành.
"Chà, đông người quá, đếm không xuể." Vân Thừa Tuyên thốt lên kinh ngạc.
Giang Cẩn cười: "Chắc là dân chúng Tứ Châu đã đến rồi, chuẩn bị vào thành sắm sửa đồ đạc."
Nàng rất đỗi vui mừng, cuối cùng cũng có chút dáng vẻ phồn hoa náo nhiệt của một tòa thành, thật không dễ dàng gì.
"Năm nay thư viện lại có việc để bận rồi." Hạ Thiền Y buông lời đùa cợt.
Không chỉ thêm hai tòa thành, mà còn thêm ba cái làng lớn nữa. Xóa mù chữ cho nhiều người thế, nghĩ thôi đã thấy rợn tóc gáy.
May là những việc này có Viện trưởng Trần Tử lo, hì hì.
Giang Cẩn giật dây cương, quay về phía cổng Tây. Người đông quá, nàng không đi chen vào làm gì, từ cổng Tây vào thành cũng vậy thôi.
Lạc Khuynh Từ trông thấy nàng, vừa kinh ngạc vừa mừng rỡ: "Chủ công, ngài đã về rồi ạ?"
Giang Cẩn gật đầu: "Dân chúng Tứ Châu mới đến đều đăng ký xong cả rồi chứ?"
Lạc Khuynh Từ: "Vâng, tổng cộng hơn hai vạn ba ngàn người. Tổng dân số ba huyện của chúng ta đã vượt mười vạn rồi."
Giang Cẩn dặn dò: "Công tác xóa mù chữ nhất định phải làm tốt. Không cần tất cả mọi người đều biết chữ, nhưng ít nhất phải có hơn một nửa số thanh niên tráng niên biết đọc biết viết."
Dân số đông, quản lý sẽ không dễ dàng như trước.
Loại trừ những người già quá tuổi và trẻ con còn quá nhỏ, nếu được hơn một nửa số thanh niên tráng niên biết chữ là đã rất tốt rồi.
Giáo dục thực sự và xóa mù chữ còn phải trông chờ vào thế hệ sau. Vài năm nữa, học sinh trong các thư viện mới chính là lực lượng nòng cốt thực sự.
Chợt nhớ ra điều gì, Giang Cẩn nhìn về phía Hạ Thiền Y: "Những người nhà của thủy thủ đoàn phía sau đã đến Cát Phụng chưa?"
Nàng đang nói đến gia quyến của những thủy thủ Trạch A quận, những người theo ra biển rồi 'bị chết'. Những người nhà của các thủy thủ này, còn có không ít họ hàng xa gần.
Nhắc đến chuyện này, Hạ Thiền Y không khỏi cảm thán: "Đều đến cả rồi. Không ngờ lại có hơn hai ngàn người."
Danh sách đưa đến tay cô, cô đã lợi dụng những người như Trần Băng còn ở lại bến tàu để liên lạc với những người này, sau đó 'lén đưa' họ ra khỏi Trạch A quận.
Phần lớn những người này không sống trong thành, muốn 'ra đi' cũng tương đối dễ dàng.
Hai người đang nói chuyện thì Đổng Tư và Mộ Ninh vội vã bước vào: "Chủ công, ngài đã về."
Giang Cẩn gật đầu, nàng nhìn Mộ Ninh, mỉm cười nói: "Ngươi làm rất tốt."
Mộ Ninh nheo mắt cười: "May mắn không phụ sự kỳ vọng."
Giang Cẩn hài lòng, nàng nhìn giờ giấc: "Chiều nay họp chung một cuộc."
"Bảo Diêu Tắc và Khâu Liêu đều trở về Cát Phụng một chuyến." Nàng lại bổ sung.
Đông Chí và Từ Thiển vội đi sắp xếp.
Nàng nhìn Hà Thu Trì: "Áo bông và quân phục đều may xong cả chưa?"
Hà Thu Trì vội đáp: "Đều làm ra cả rồi, phần lớn đã phân phát xuống cho quân bộ rồi ạ."
Giang Cẩn gật đầu: "Bông vải còn dư không?"
Hà Thu Trì lắc đầu: "Chẳng còn bao nhiêu."
Là cận thị quan của Giang Cẩn, tình hình trong thành đều phải biết một chút, để tiện Giang Cẩn nắm bắt tình hình bất cứ lúc nào.
Giang Cẩn thở dài: "Đến năm sau vẫn phải trồng nhiều bông hơn nữa, mong sao bách tính đều có thể mặc được áo bông."
Mộ Ninh do dự một chút, hỏi: "Chủ công, Hoa nương tử... ngài định xử trí thế nào? Để cô ấy bắt đầu từ binh sĩ tầng dưới cùng sao ạ?"